PvdA Emmen kritisch over financiering lokale omroepen: ‘Geld moet naar journalistiek’

DoorJongerenomroep Drenthe

Cultuur 16 september 2026 · 05:33 8 min leestijd ⌖ Emmen

De PvdA Emmen draagt streekomroep ZO!34 een warm hart toe, maar ziet tegelijkertijd nog de nodige uitdagingen voor de omroep. De partij is positief over de professionalisering die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden en ziet voordelen in de overgang naar landelijke financiering. Tegelijkertijd vraagt de PvdA zich af of de beschikbare middelen voldoende zijn om de journalistieke capaciteit daadwerkelijk te versterken.

Volgens de PvdA zet streekomroep ZO!34 grote stappen als het gaat om professionalisering. Ook de vorming van de streekomroep wordt door de partij positief beoordeeld. De fusie tussen Radio Loco en RTV Emmen noemt de PvdA, voor zover zij die kan beoordelen, geslaagd.

Hoe ziet de hervorming van de lokale omroep er precies uit?

De voorgenomen hervorming van het lokale publieke omroepbestel moet zorgen voor een professionelere en financieel stabielere lokale journalistiek. De belangrijkste verandering is dat de financiering van lokale omroepen niet langer volledig via gemeenten loopt, maar vanuit het Rijk wordt geregeld. Daarnaast is het de bedoeling dat er minder, grotere streekomroepen komen die meerdere gemeenten bedienen. Het aantal lokale publieke omroepen moet worden teruggebracht tot maximaal 80. Deze streekomroepen krijgen de taak om inwoners van verschillende gemeenten te voorzien van betrouwbaar, onafhankelijk en herkenbaar lokaal nieuws. Door samenwerking en schaalvergroting moet er meer ruimte ontstaan voor professionele journalisten en een sterkere lokale nieuwsvoorziening.

Voor Emmen en Coevorden betekent dit dat de toekomst van streekomroep ZO!34 belangrijk is. De omroep bedient al meerdere gemeenten en past daarmee binnen de ontwikkeling naar grotere regionale samenwerkingen. Tegelijkertijd blijft de vraag hoe de herkenbaarheid van het nieuws uit Emmen, Coevorden en de omliggende dorpen behouden blijft. Een grotere omroep betekent immers niet automatisch dat iedere plaats evenveel aandacht krijgt.

Ook de financiering verandert. Het wetsvoorstel voorziet in structurele financiering vanuit het Rijk, terwijl gemeenten daarnaast financieel kunnen blijven bijdragen. Daarmee moet de lokale publieke omroep meer financiële zekerheid krijgen. Voor ZO!34 kan dit kansen bieden om de journalistieke organisatie verder te ontwikkelen, maar de precieze gevolgen hangen af van de definitieve wet en de verdere uitwerking van het nieuwe stelsel.

De journalistieke onafhankelijkheid blijft een belangrijk uitgangspunt. Gemeenten moeten publieke middelen kunnen controleren, maar mogen zich niet bemoeien met de inhoud van nieuws en verslaggeving. De hervorming moet ervoor zorgen dat lokale omroepen hun publieke taak onafhankelijk kunnen uitvoeren en inwoners toegang houden tot verschillende maatschappelijke en politieke geluiden.

Het wetsvoorstel voor de hervorming is op 2 juli 2026 door de Tweede Kamer aangenomen. De Eerste Kamer moet het voorstel nog behandelen. Het kabinet streeft ernaar de wet uiterlijk op 1 november 2026 in werking te laten treden, zodat het nieuwe omroepstelsel op 1 januari 2028 kan starten. Die planning is afhankelijk van de verdere behandeling en tijdige inwerkingtreding van de wet.

De hervorming kan daarmee grote gevolgen hebben voor de manier waarop lokaal nieuws in Nederland wordt gemaakt en gefinancierd. Voor inwoners van Emmen en de omliggende dorpen blijft vooral van belang dat zij kunnen rekenen op goede, onafhankelijke en herkenbare berichtgeving uit hun eigen omgeving.Financiering naar het Rijk

Financiering naar het Rijk

Een belangrijk onderdeel van de hervorming is volgens de PvdA de verhuizing van de financiering van gemeenten naar het Rijk. De partij ziet daarin een belangrijk voordeel: een lokale omroep die de gemeente controleert, wordt daarmee minder financieel afhankelijk van diezelfde gemeente. Tegelijkertijd maakt de PvdA zich zorgen over de omvang van het beschikbare budget. In totaal is 31 miljoen euro gereserveerd voor de streekomroepen. Volgens de partij is dat te weinig om de ongeveer tachtig streekomroepen die in het nieuwe stelsel moeten gaan werken daadwerkelijk te professionaliseren.

De PvdA verwijst daarbij naar het landelijke standpunt van PRO en Tweede Kamerlid Mohammed Mohandis. Hij heeft volgens de partij aandacht gevraagd voor het risico dat een streekomroep er ondanks de nieuwe rijksmiddelen financieel juist op achteruitgaat. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer bestaande gemeentelijke bijdragen verdwijnen of wanneer tijdelijke subsidies voor professionalisering aflopen. De nieuwe rijksbijdrage zou dan niet voldoende zijn om het verschil op te vangen.

‘Voorkom dat omroepen er financieel op achteruitgaan’

Mohandis heeft volgens de PvdA daarom een motie ingediend waarin de regering wordt gevraagd om per verzorgingsgebied te volgen hoe de totale publieke financiering zich vanaf 2028 ontwikkelt. Daarbij moet volgens de partij niet alleen worden gekeken naar de nieuwe rijksbijdrage. Ook gemeentelijke bijdragen en het wegvallen van tijdelijke stimuleringsmiddelen zouden moeten worden meegenomen. Als blijkt dat een omroep financieel achteruitgaat in plaats van meer ruimte te krijgen voor journalistiek, moet de Tweede Kamer daarover worden geïnformeerd.

De gemeente kan volgens de PvdA nog steeds besluiten om een omroep financieel te ondersteunen. Het geld voor de omroep wordt echter uit het Gemeentefonds gehaald. Als een gemeente daarna alsnog extra geld beschikbaar wil stellen, moet dat volgens de partij uit de eigen middelen komen. Dat kan volgens de PvdA in de huidige financiële situatie van gemeenten een lastig verhaal worden. Toch vindt de partij een goed functionerende streekomroep belangrijk genoeg om daar, waar nodig, in te investeren.

‘Geld moet naar journalistiek’

Voor de PvdA staat daarbij wel vast dat publiek geld zoveel mogelijk terecht moet komen waar het volgens de partij het hardst nodig is: bij de journalistieke taak en bij programmamakers. De partij vindt dat voorkomen moet worden dat extra middelen vooral verdwijnen in bestuurlijke of organisatorische overhead. Het doel van de nieuwe financiering moet volgens de PvdA juist zijn dat streekomroepen hun journalistieke functie kunnen versterken en verder professionaliseren.

Daarbij ziet de partij sterke lokale journalistiek als een belangrijk onderdeel van de lokale democratie. Journalisten en lokale media houden bestuur en politiek scherp en zorgen ervoor dat inwoners weten wat er in hun omgeving speelt.

Pluriform medialandschap belangrijk

De PvdA vindt daarnaast een pluriform medialandschap in Zuidoost-Drenthe belangrijk. In de regio zijn verschillende media actief, waaronder het Dagblad van het Noorden, RTV Drenthe, ZO!34, Jongerenomroep Drenthe en Emmen Actueel. Volgens de partij hebben deze media allemaal hun eigen rol en kunnen ze elkaar scherp houden. Tegelijkertijd betekent een divers medialandschap volgens de PvdA niet dat iedere organisatie alles zelfstandig moet doen. Op verschillende terreinen kan volgens de partij prima worden samengewerkt. Dat gebeurt volgens de PvdA gelukkig ook al.

De partij wijst daarnaast op de verplichting voor een streekomroep om een goede afspiegeling te vormen van de inwoners in het verzorgingsgebied. Juist daar ziet de PvdA voor ZO!34 nog ruimte voor verbetering.

Lokale verankering mag niet verdwijnen

De PvdA steunt de ontwikkeling richting professionele streekomroepen die vanuit het Rijk worden gefinancierd. Tegelijkertijd waarschuwt de partij ervoor dat schaalvergroting niet ten koste mag gaan van de lokale verankering. Een grotere organisatie betekent volgens de PvdA niet automatisch betere lokale journalistiek. Er moet ruimte blijven voor lokaal maatwerk en aandacht voor de verschillende gemeenten en gemeenschappen binnen het verzorgingsgebied. Voor ZO!34 betekent dat volgens de partij dat verdere professionalisering hand in hand moet gaan met voldoende aandacht voor Emmen en Coevorden en de inwoners die daar wonen.

Amsterdam investeert miljoenen extra in lokale omroep

Wij hebben contact opgenomen met de grootste lokale omroep van Nederland, omdat we benieuwd waren of er grote verschillen zijn tussen de verplichte en aanvullende gemeentelijke financiering in Amsterdam. De gemeente Amsterdam verstrekte in 2025 € 5.687.600 aan subsidie aan Stichting Publieke Omroep Amsterdam (POA). Het landelijke richtsnoerbedrag bedraagt in 2026 € 1,68 per huishouden. Uitgaande van ongeveer 495.000 huishoudens komt dat neer op circa € 831.600. Het verschil tussen dit richtsnoerbedrag en de totale subsidie bestaat uit aanvullende gemeentelijke financiering.

Waarom betaalt Amsterdam extra?

Volgens de gemeente Amsterdam is de aanvullende subsidie nodig vanwege de omvang, diversiteit en complexiteit van de stad. “Het geld moet bijdragen aan een professionele en toekomstbestendige lokale omroep die dagelijks verslag doet van het nieuws en de lokale democratie”, aldus een woordvoerster van de gemeente Amsterdam.

Journalistieke onafhankelijkheid

Amsterdam benadrukt dat de gemeente de publieke mediafunctie financiert, maar zich niet bemoeit met de journalistieke inhoud. De omroep bepaalt zelf welke onderwerpen worden behandeld en hoe daarover wordt bericht. Dat is volgens de gemeente belangrijk omdat de lokale omroep ook de gemeentelijke politiek kritisch moet kunnen volgen.

Controle op de subsidie

POA levert jaarlijks een jaarverslag en jaarrekening aan. Deze worden beoordeeld door gemeentelijke financiële medewerkers en de Directie Subsidies, Inkoop- en Juridisch Bureau Sociaal (SIJB). Op basis daarvan vinden monitorgesprekken plaats. Een volledige uitsplitsing van de € 5,7 miljoen over bijvoorbeeld personeel, journalistiek, techniek en huisvesting staat niet in de aangeleverde antwoorden. Daarvoor moet de jaarrekening van POA worden geraadpleegd.

Publieke media als voorziening

Amsterdam erkent dat er een spanningsveld bestaat tussen gemeentelijke financiering en journalistieke onafhankelijkheid. De gemeente Amsterdam stelt dat de Mediawet waarborgen biedt en dat zij geen invloed uitoefent op de redactionele keuzes. De lokale omroep wordt door Amsterdam gezien als een publieke voorziening die bijdraagt aan een goed geïnformeerde samenleving, democratische controle en sociale samenhang.

Vergelijking met AT5 gaat volgens PvdA mank

De PvdA vindt de vergelijking tussen ZO!34 en de Amsterdamse omroep AT5 weinig passend. Hoewel beide omroepen volgens de wet onder dezelfde regeling vallen, zijn de omstandigheden volgens de partij totaal verschillend. “Amsterdam heeft bijna een miljoen inwoners op een relatief compact oppervlak, een grote hoeveelheid nieuws en een omvangrijke professionele mediasector”, aldus de PvdA. Daarnaast heeft de hoofdstad volgens de PvdA een grote advertentiemarkt en een landelijke politieke en culturele betekenis.

AT5 krijgt volgens de voorlopige raming iets meer dan 900.000 euro uit het totale budget van 31 miljoen euro. Het is vervolgens aan het Amsterdamse stadsbestuur om te bepalen of de omroep na 2027 nog eens 5 miljoen euro extra krijgt. Volgens de PvdA zegt een vergelijking van de bedragen echter weinig over wat een regionale omroep als ZO!34 nodig heeft. De omstandigheden en journalistieke uitdagingen zijn daarvoor te verschillend.

Kan ZO!34 straks echt verder groeien?

Voor de PvdA ligt de belangrijkste vraag dan ook niet alleen bij de omvang van het budget, maar vooral bij wat ZO!34 daarmee kan bereiken. De partij ziet dat de omroep de afgelopen jaren stappen heeft gezet en positief uit de fusie tussen Rado Loco en RTV Emmen is gekomen. Tegelijkertijd plaatst zij vraagtekens bij de vraag of de nieuwe financiering voldoende ruimte biedt om de journalistieke capaciteit verder uit te bouwen.

De PvdA steunt daarom de ontwikkeling naar een professionele, vanuit het Rijk gefinancierde streekomroep, maar vindt dat schaalvergroting en financiering uiteindelijk moeten leiden tot meer en betere lokale journalistiek. Lokale verankering, pluriformiteit en voldoende journalistieke capaciteit blijven daarbij voor de partij belangrijke voorwaarden. De komende jaren moeten volgens de PvdA uitwijzen of het nieuwe stelsel die belofte daadwerkelijk waarmaakt. De partij plaatst daarom vraagtekens bij de vraag of ZO!34 binnen het nieuwe stelsel voldoende ruimte krijgt om de journalistieke capaciteit uit te bouwen en verder te professionaliseren.