Ga naar inhoud
Cultuur

Honderd jaar Witteveen centraal in vierdelige documentaireserie van RTV Drenthe

Van een ruig veengebied naar een hechte dorpsgemeenschap. Het verhaal van Witteveen is een verhaal van hard werken, samen bouwen en naar elkaar omkijken. In de vierdelige documentaireserie Witteveen; Pioniers op woeste grond neemt Marjorie Noë de kijker mee terug naar 1926, het jaar waarin het dorp ontstond. Met bijzonder historisch beeldmateriaal en persoonlijke verhalen van bewoners, oud-inwoners en kenners wordt de geschiedenis van honderd jaar Witteveen tot leven gebracht.

Van woeste grond naar een nieuw dorp

In 1926 wordt midden in het Witte Veen begonnen met de ontginning van het gebied. Niet om turf te winnen, maar om de woeste grond geschikt te maken voor de landbouw. Wat begint met arbeiders uit de Zuidoosthoek, waar veel werkloosheid heerst, groeit al snel uit tot een groot werkverschaffingsproject.

Vanuit heel Nederland komen werklozen naar Witteveen om met schop en kruiwagen het land geschikt te maken voor landbouw. Ze verblijven bij de eerste dorpsbewoners als kostgangers of vinden onderdak in eenvoudige barakken. Het zijn zware omstandigheden, maar tegelijkertijd wordt hier de basis gelegd voor een nieuw dorp en een bijzondere gemeenschap.

Hard werken, maar ook ruimte voor gezelligheid

De tweede aflevering staat in het teken van de honderden arbeiders die in de barakken verblijven. Zes dagen per week wordt er van vroeg in de ochtend tot laat in de avond hard gewerkt. Het leven is zwaar, maar er wordt ook gezocht naar momenten van ontspanning.

Zo weet de jonge bakker Geert Schepers handig in te spelen op de behoefte aan een warm drankje en gezelligheid. In zijn bakkerij begint hij bier en sterke drank te schenken. Dat valt niet bij iedereen in goede aarde: de politie grijpt in en Geert krijgt een boete van maar liefst 300 gulden. Een enorm bedrag in die tijd! Langzaam ontstaat er meer ruimte voor ontmoeting. Er komt een buurthuis en wanneer dat te klein wordt, volgt een verenigingsgebouw. Het sociale leven krijgt steeds meer vorm.

Van bloei naar leegloop en een nieuwe start

In de jaren vijftig en zestig beleeft Witteveen gouden tijden. Grote gezinnen vullen het dorp met leven en bedrijvigheid. Er zijn winkels, verenigingen en volop onderlinge contacten. Veel voorzieningen zijn gewoon in het eigen dorp te vinden. Maar in de jaren zeventig verandert de samenleving. De auto maakt het makkelijker om boodschappen en activiteiten buiten het dorp te zoeken. Winkels verdwijnen, gezinnen worden kleiner en het aantal schoolkinderen loopt terug.

Wanneer Engbert de Vries in 1976 als nieuwe schoolmeester in Witteveen begint, is de toekomst van de school onzeker. Toch geven de bewoners niet op. Samen bedenken ze plannen om het dorp nieuw leven in te blazen. Er komen nieuwe woningen en een multifunctioneel gebouw waarin school, dorpshuis en gymzaal worden samengebracht. Met succes: het aantal leerlingen groeit uiteindelijk weer tot bijna honderd.

De pioniersgeest leeft nog altijd voort

In de vierde aflevering staat misschien wel het belangrijkste kenmerk van Witteveen centraal: de pioniersgeest. Vanaf het allereerste begin waren de bewoners op elkaar aangewezen. Samen bouwen aan een dorp, elkaar helpen en niemand aan zijn lot overlaten. Die mentaliteit is door de jaren heen gebleven.

Dat blijkt ook uit het bijzondere verhaal van de familie Thangarasa uit Sri Lanka. Nadat de familie is uitgeprocedeerd, verblijft ze ongeveer negen jaar in een caravan in Witteveen. Ondanks de moeilijke omstandigheden kunnen ze rekenen op hulp en steun van de dorpsbewoners. Wanneer ze uiteindelijk naar Westerbork verhuizen, ervaren ze dat ze daar anders worden behandeld. Het verhaal laat zien hoe bijzonder de saamhorigheid in Witteveen kan zijn.

Een eeuw Witteveen: een geschiedenis om trots op te zijn

Met Witteveen; Pioniers op woeste grond wordt niet alleen teruggekeken op de ontstaansgeschiedenis van het dorp. De serie laat vooral zien hoe een gemeenschap zich door de jaren heen ontwikkelt, tegenslagen overwint en haar eigen karakter weet te behouden.

Van de eerste arbeiders op de woeste veengrond tot de bewoners van nu: steeds weer blijkt dat Witteveen zijn kracht haalt uit mensen die samen de schouders eronder zetten. Een geschiedenis van honderd jaar, waarin de pioniersgeest nog altijd herkenbaar is.

Uitzendingen RTV Drenthe

De vier afleveringen zijn te zien op maandag 23 en 30 november en 7 en 14 december om 17.15 uur op RTV Drenthe. Vanaf 19.15 uur wordt iedere aflevering elk uur herhaald. Wie een aflevering heeft gemist, kan deze ook terugkijken via de website van RTV Drenthe en het YouTube-kanaal van de omroep.

EMMEN ACTUEEL · NIEUWSBRIEF
Oog voor wat er speelt in de regio!

Het belangrijkste nieuws uit Emmen in je mailbox

Ontvang iedere week het belangrijkste nieuws uit Emmen en omgeving. Gratis en overzichtelijk.

Gratis · Wekelijks · Op ieder moment afmelden. Privacyverklaring