Van het klaslokaal naar het concertpodium: Alex Niemeijer, voorzitter van Stichting Emmer Muziek Projecten, pleitte tijdens de Statencommissie op woensdag 28 oktober voor structureel muziekonderwijs en een nieuwe toekomst voor de blaasmuziek in Drenthe. Muziek maken is volgens hem meer dan noten leren lezen of een instrument bespelen. Het stimuleert de ontwikkeling van kinderen, brengt mensen samen en geeft verenigingen nieuw leven. Toch staat de blaasmuziek in Drenthe onder druk volgens Niemeijer. Harmonie- en fanfareorkesten kampen met een tekort aan jonge leden en steeds minder kinderen krijgen de kans om muziekles te volgen. Alex Niemeijer, voorzitter van Stichting Emmer Muziek Projecten, wil daar verandering in brengen.
Tijdens een inspreekmoment bij de provincie Drenthe hield Niemeijer een warm pleidooi voor structureel muziekonderwijs op basisscholen. Met het project ‘Voor de muziek uit – muziek verbindt, van klaslokaal tot concertpodium’ wil hij kinderen niet alleen laten kennismaken met muziek, maar hun ook de mogelijkheid bieden zich daarin verder te ontwikkelen.
Een zorgelijke situatie voor de blaasmuziek
De aanleiding voor het initiatief is duidelijk. In Drenthe hebben muziekverenigingen steeds meer moeite om nieuwe leden te vinden. “Sommige harmonie- en fanfareorkesten dreigen te verdwijnen of hebben hun activiteiten al moeten beëindigen. Ook de instroom bij jeugdorkesten neemt af. Tegelijkertijd is het aanbod van muziekonderwijs teruggelopen. Verschillende muziekscholen zijn gesloten, waardoor ook de infrastructuur voor muzieklessen onder druk staat. Het vinden van voldoende muziekdocenten is daardoor een steeds grotere uitdaging geworden”, vertelt Niemeijer in zijn pleidooi.
Volgens Niemeijer begint de oplossing bij de basisschool. Daar kunnen kinderen op jonge leeftijd ontdekken hoe leuk het is om zelf muziek te maken. Hoewel veel kinderen weleens met muziek in aanraking komen, ontbreekt het vaak aan een passend vervolg. De boodschap van Niemeijer is duidelijk: er moet een doorlopende leerlijn komen, zodat muziekonderwijs niet blijft steken bij een eenmalige activiteit. Een losse muziekles kan een leuke kennismaking zijn, maar juist de mogelijkheid om daarna verder te leren en samen te spelen, maakt het verschil.
Van tien lessen naar een jaar muziek maken
Met het project ‘Voor de muziek uit’ wil Niemeijer een duurzame verbinding leggen tussen het basisonderwijs en de amateurmuziek in Drenthe. Het project bestaat uit twee fasen. In de eerste fase maken leerlingen uit groep 5 en 6 gedurende tien lessen kennis met muziekinstrumenten, orkesten en samenspel. De lessen zijn laagdrempelig en gericht op actief meedoen. Kinderen ontdekken verschillende instrumenten en ervaren hoe het is om samen muziek te maken.
Kinderen die enthousiast raken, kunnen volgens de stichting vervolgens vrijwillig deelnemen aan een tweede fase. Dit traject duurt een volledig jaar en bestaat uit instrumentale lessen en wekelijkse repetities in een opleidingsorkest van een muziekvereniging. Een bijzonder onderdeel is de samenwerking met een professionele componist. Samen met de kinderen ontwikkelt deze componist een nieuw muziekstuk, waarin hun eigen ideeën, verhalen en belevingswereld centraal staan. Tijdens het slotconcert voeren de deelnemers hun eigen compositie uit.
Zo blijft het niet bij een eerste kennismaking met muziek. Kinderen krijgen de kans om hun vaardigheden te ontwikkelen, samen te werken en toe te groeien naar een optreden op het concertpodium.
Muziek voor ieder kind
De ambitie is om het project niet te beperken tot enkele scholen in Emmen. De afgelopen twee jaar zijn op twee basisscholen proefprojecten uitgevoerd. Niemeijer wil de aanpak graag verder uitbreiden, zodat de woonplaats of school van een kind niet bepaalt of het de kans krijgt een instrument te leren bespelen. Tijdens het inspreekmoment kreeg hij steunbetuigingen vanuit verschillende fracties in Provinciale Staten. Ook het idee om het initiatief in heel Drenthe uit te rollen, werd positief ontvangen.
Niemeijer ziet daarin een belangrijke stap. Het zou volgens hem jammer zijn als het afhangt van waar een kind opgroeit of het wel of niet de kans krijgt om muziek te leren maken. Veel kinderen krijgen die mogelijkheid nu niet, terwijl ze er mogelijk veel plezier aan kunnen beleven en er talent voor hebben.
Goed voor kinderen én voor het verenigingsleven
De voordelen van muziekonderwijs reiken verder dan het klaslokaal. Een instrument leren bespelen vraagt om concentratie, oefening en doorzettingsvermogen. Samen muziek maken stimuleert bovendien het luisteren naar elkaar, samenwerken en creatief denken. Ook voor muziekverenigingen kan het project van grote betekenis zijn. Door kinderen al op jonge leeftijd kennis te laten maken met instrumenten en samenspel, ontstaat een betere aansluiting op jeugd- en opleidingsorkesten. Op termijn kan dit zorgen voor nieuwe aanwas bij harmonie- en fanfareorkesten.
Niemeijer benadrukte dat juist die doorgaande leerlijn essentieel is. Het gaat niet alleen om kinderen die een keer muziek maken, maar om een structurele mogelijkheid om zich verder te ontwikkelen en onderdeel te worden van een vereniging.
Het project hoeft daarbij niet op zichzelf te staan. Ook elders in de regio zijn initiatieven op het gebied van muziekonderwijs. Zo lopen er projecten in Hardenberg en zijn er gesprekken gevoerd over mogelijkheden in Erica en Schoonebeek. Niemeijer wil graag met andere partijen samenwerken om bestaande initiatieven beter met elkaar te verbinden.
Een investering die verder reikt dan muziek
Om de plannen verder te brengen, is volgens Niemeijer financiële ondersteuning nodig. Tijdens de bijeenkomst noemde hij een bedrag van ongeveer 500.000 euro als voorbeeld van een investering waarmee het project in circa 300 klassen zou kunnen worden uitgevoerd. Of daarmee direct heel Drenthe kan worden bereikt, durfde hij niet te garanderen. Wel ziet hij het bedrag als een mogelijke basis om het initiatief verder uit te bouwen. De financiering zou volgens hem uit verschillende bronnen kunnen komen, afhankelijk van de mogelijkheden van scholen, gemeenten en andere betrokken partijen.
Maar geld alleen is niet voldoende. Ook bewustwording, samenwerking en bestuurlijk commitment zijn belangrijk. Volgens Niemeijer kan de provincie een rol spelen door partijen bij elkaar te brengen en een structurele aanpak te ondersteunen. De Stichting Emmer Muziek Projecten en Tak Muziek van Arjan Dunning willen de scholen daarbij zo veel mogelijk ontzorgen. Ze kunnen de lesmethode en de organisatie verzorgen, zodat scholen niet zelf het volledige muziekprogramma hoeven op te zetten.
Samen bouwen aan een muzikale toekomst
De boodschap van Alex Niemeijer is helder: wie wil dat muziekverenigingen ook in de toekomst blijven bestaan, moet vandaag investeren in de muzikanten van morgen. Door muziekonderwijs structureel onderdeel te maken van het basisonderwijs, krijgen meer kinderen de kans hun talent te ontdekken. Wie enthousiast wordt, kan vervolgens doorgroeien naar instrumentale lessen en een opleidingsorkest. Zo ontstaat een verbinding tussen onderwijs, cultuur en het verenigingsleven.
De ambitie is groot, maar de eerste stappen zijn al gezet. Met ‘Voor de muziek uit’ wil Niemeijer laten zien dat muziekonderwijs meer kan zijn dan een losse activiteit. Het kan het begin zijn van een levenslange liefde voor muziek én van een nieuwe generatie muzikanten die samen de toekomst van de Drentse blaasmuziek vormgeeft.
Verder lezen
Meer nieuws dat aansluit op dit verhaal.
Het belangrijkste nieuws uit Emmen in je mailbox
Ontvang iedere week het belangrijkste nieuws uit Emmen en omgeving. Gratis en overzichtelijk.
