Emmen ziet kosten regionale samenwerkingen oplopen: raad wil meer grip op miljoenenuitgaven
EMMEN – De kosten van verschillende regionale samenwerkingsverbanden lopen de komende jaren flink op. De gemeente Emmen moet in 2027 naar verwachting ruim een half miljoen euro extra uittrekken voor organisaties op het gebied van onder meer gezondheid, veiligheid, milieu en werk. Tijdens de commissievergadering van donderdagavond maakten meerdere fracties duidelijk dat zij meer grip willen op deze uitgaven.
Gemeenten werken voor verschillende taken samen via zogenoemde gemeenschappelijke regelingen. Voorbeelden hiervan zijn SamenDrenthe, waar onder meer GGD Drenthe onder valt, de Veiligheidsregio Drenthe, de Omgevingsdienst Drenthe, EMCO en Publiek Vervoer.
Voor 2027 vragen deze organisaties gezamenlijk ongeveer 27,66 miljoen euro van de gemeente Emmen. In de gemeentelijke begroting is hiervoor ongeveer 26,68 miljoen euro beschikbaar.
Niet het volledige verschil wordt als tekort opgenomen. De gemeente verwacht onder meer dat het uiteindelijke tekort bij werkontwikkelbedrijf EMCO lager uitvalt. Per saldo rekent Emmen voor 2027 op een financieel nadeel van ongeveer 573.000 euro.
Wanneer de huidige ramingen uitkomen, kunnen de extra lasten richting 2030 oplopen tot ongeveer 1,47 miljoen euro per jaar.
Raad wil beter kunnen controleren
Tijdens de commissievergadering werd duidelijk dat verschillende partijen moeite hebben met de voortdurende stijging van de bijdragen.
Wakker Emmen zette vraagtekens bij de mate waarin raadsleden daadwerkelijk kunnen controleren of alle extra uitgaven noodzakelijk zijn. De begrotingen van de regionale organisaties zijn volgens de fractie omvangrijk en ingewikkeld, waardoor het lastig kan zijn om precies te beoordelen waar besparingen mogelijk zijn.
De VVD ziet mogelijkheden om kosten te drukken door ondersteunende werkzaamheden van verschillende organisaties vaker gezamenlijk uit te voeren. Daarbij wordt onder meer gedacht aan bedrijfsvoering en andere overhead.
Ook de PVV benadrukte dat belangrijke publieke taken niet automatisch mogen betekenen dat gemeenten steeds hogere bijdragen moeten betalen. De partij wil meer inzicht in prioriteiten, efficiëntie en de concrete resultaten die tegenover extra uitgaven staan.
D66 waarschuwt voor jarenlange nullijn
D66 plaatste daar een andere kanttekening bij. Volgens de fractie hebben verschillende gemeenschappelijke regelingen de afgelopen jaren nauwelijks financiële ruimte gekregen om te groeien.
Daardoor zouden noodzakelijke investeringen zijn uitgesteld. Volgens D66 is het daarom niet verrassend dat organisaties nu alsnog bij gemeenten aankloppen voor extra middelen.
Veilig Thuis moet vanaf 2027 dag en nacht beschikbaar zijn
Een deel van de hogere kosten zit bij SamenDrenthe. Het aantal meldingen bij onder meer Veilig Thuis is toegenomen. Voor Emmen levert de begroting voor 2027 een nadeel op van ruim 163.000 euro.
Wethouder Raymond Wanders verdedigde de extra uitgaven. Volgens hem gaat het voor een belangrijk deel om wettelijke verplichtingen.
Vanaf 1 januari 2027 moet Veilig Thuis 24 uur per dag bereikbaar en bezet zijn. Tegelijkertijd gelden wettelijke termijnen voor het afhandelen van meldingen.
Volgens Wanders betekent een groeiend aantal meldingen simpelweg dat er ook meer personeel nodig is om aan die eisen te kunnen voldoen.
Daarnaast wees hij erop dat de GGD nauwelijks reserves heeft waarop kan worden teruggevallen. Die reserves zijn volgens hem in eerdere jaren door de deelnemende gemeenten teruggebracht.
Omgevingsdienst heeft te maken met achterstanden
Ook de Omgevingsdienst Drenthe vraagt meer geld. Door een groeiende en complexere werkvoorraad zijn onder meer achterstanden ontstaan bij vergunningverlening.
Voor Emmen bedraagt het financiële nadeel in 2027 bijna 67.000 euro.
Tijdens het debat werd niet alleen gesproken over het sneller afhandelen van vergunningen. Ook toezicht en handhaving kwamen aan bod. Tegelijkertijd vroegen partijen aandacht voor de groei van overheadkosten binnen de organisatie.
Wethouder Pascal Schrik meldde tijdens de vergadering dat het ziekteverzuim bij de Omgevingsdienst inmiddels is gedaald naar 5,8 procent. Extra kosten ontstaan volgens het college onder andere door ICT, hogere inhuurkosten en veiligheidsmaatregelen voor medewerkers die bedrijven bezoeken.
Veiligheidsregio zorgt voor grootste stijging
De grootste extra bijdrage komt voor rekening van de Veiligheidsregio Drenthe. Voor Emmen gaat het om ongeveer 343.000 euro extra.
De meeste partijen erkennen dat investeringen in brandweerzorg, materieel, opleiding en vrijwilligers noodzakelijk zijn. Wel wordt gevraagd of bepaalde investeringen beter over meerdere jaren kunnen worden uitgesmeerd.
Ook een korting vanuit het Rijk op middelen voor de veiligheidsregio leidt tot kritiek. Verschillende fracties vinden dat zo’n korting niet automatisch door gemeenten en daarmee uiteindelijk door inwoners moet worden opgevangen.
Discussie over EMCO
Ook de financiële situatie van EMCO kwam uitgebreid aan de orde. Het werkontwikkelbedrijf werkt toe naar een samenvoeging met Menso NV.
De begroting van EMCO laat voor 2027 een verlies van ruim 3 miljoen euro zien. Wanders weersprak tijdens de vergadering dat de samenvoeging automatisch tot een verslechtering van de financiële positie leidt.
Volgens de wethouder verbetert juist een deel van de bedrijfsvoering in de meerjarenraming. Wel blijven er financiële risico’s bestaan, onder meer door personeelskosten en de verdere ontwikkeling naar een nieuw sociaal ontwikkelbedrijf.
Ook discussie over invloed van gemeenteraad
Naast de bedragen zelf ontstond discussie over de vraag hoeveel invloed de gemeenteraad nog kan uitoefenen.
Bij verschillende gemeenschappelijke regelingen is de termijn voor het indienen van een formele zienswijze al verstreken of is de begroting inmiddels vastgesteld. Meerdere fracties willen daarom duidelijkheid over de vraag of opmerkingen vanuit Emmen nog daadwerkelijk invloed hebben op de besluitvorming.
Het college stelt voor om positief te reageren op de begrotingen voor 2027. Voor de jaren daarna wil het college zich financieel nog niet volledig vastleggen.
De gemeenteraad neemt later deze maand een definitief besluit.
Verder lezen
Meer nieuws dat aansluit op dit verhaal.
Meer nieuws uit Emmen
Kunst in de Kas trapt jubileumjaar 100 jaar Tuinbouw Emmen af
Lees verder
Gemeenteraad Emmen bespreekt dorpsraden, financiën en inkoopbeleid
Lees verder
Korenfestival wijkt uit naar Noorderplein door waterschade ATLAS Theater
Lees verder
Open Monumentendag in Emmen: op ontdekkingstocht door het verhaal van het veen
Lees verder
Ontdek meer van Emmen Actueel
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
